در تاریخ معاصر ایران، کمتر مقطعی را میتوان یافت که به اندازه دوره رهبری رهبر شهید، آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای، با حجم گستردهای از تحولات سیاسی، امنیتی، اقتصادی و منطقهای همراه بوده باشد.
اکنون در آستانه مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، ایران و منطقه در حال ورود به مرحلهای است که بسیاری از تحلیلگران آن را پایان یک دوره تاریخی و آغاز بازتعریف معادلات آینده توصیف میکنند.
وداع با رهبر شهید، صرفاً وداع با یک شخصیت سیاسی نیست؛ وداع با رهبری است که مفهوم «ایران مقتدر در سایه اسلام» را به عنوان یکی از محورهای اصلی گفتمان رسمی و عملیاتی کشور مطرح کرد.
در این چارچوب، تلاش برای حفظ استقلال سیاسی، تقویت قدرت بازدارندگی، توسعه توانمندیهای علمی و دفاعی و گسترش توان بینالمللی ایران، به عنوان ارکان یک راهبرد کلان دنبال شد؛ راهبردی که در ادبیات سیاسی با عنوان استراتژی حضور فعال در میدان در کنار دیپلماسی شناخته میشود.
دوره رهبری آیتالله العظمی سید علی خامنهای درسطح داخلی، با تحولات عمیق در سبک حکمرانی و مدیریت بحران همراه بود. از دوران بازسازی پس از جنگ تحمیلی تا مواجهه با تحریمهای گسترده، فشارهای اقتصادی و تغییرات اجتماعی، ساختار سیاسی کشور در یک مسیر پرچالش اما مستمر قرار گرفت. در این میان، نوع نگاه رهبر شهید به اداره کشور، بیش از آنکه صرفاً واکنشی باشد، مبتنی بر طراحی راهبردی و نگاه بلندمدت به آینده ایران تعریف شد.
از سوی دیگر، زندگی سیاسی و شخصی رهبر شهید نیز بخشی از روایت این دوره است. از سالهای مبارزه علیه رژیم پهلوی، تجربه زندان وتبعید، تا حضور در جایگاه ریاستجمهوری و سپس رهبری جمهوری اسلامی ایران، مسیری شکل گرفت که در آن پیوند میان تجربه انقلاب، مدیریت جنگ، بازسازی کشور و هدایت کلان نظام سیاسی قابل مشاهده است. در کنار این مسیر سیاسی، سبک زندگی ساده، تأکید بر فرهنگ، هنر، شعر و ارتباط مستمر با اقشار مختلف جامعه، بخشی از تصویری است که از رهبر شهید در حافظه عمومی شکل گرفته است.
در عرصه سیاست خارجی دوره رهبری امام شهید، با بازتعریف نقش ایران در منطقه همراه بود. توسعه روابط راهبردی با برخی کشورها، مدیریت تنشهای منطقهای و مواجهه با فشارهای بینالمللی، از جمله محورهای اصلی سیاست خارجی در این سالها به شمار میرود.
در ۳۷ سال رهبری آیت الله العظمی سید علی خامنهای مجموعهای از انتخابها و جهتگیریها در حوزههای امنیتی، اقتصادی و منطقهای اتخاذ شد که اثرات آن در ساختار قدرت منطقهای ایران قابل مشاهده است. از تغییر موازنههای امنیتی در خاورمیانه تا شکلگیری معادلات جدید در روابط ایران با قدرتهای جهانی، این دوره را میتوان از پیچیدهترین و اثرگذارترین دورههای تاریخ جمهوری اسلامی ایران دانست. دورهای که قدرت ایران را در جهان تثبیت کرد.
اکنون، با نزدیک شدن به مراسم تشییع رهبر شهیدانقلاب اسلامی، نگاهها بیش از هر زمان دیگری به گذشته و آینده این مسیر دوخته شده است؛ مسیری که دوره کاملی از تاریخ ایران را روایت میکند.
منبع: ایرنا